De Dag Folgen

'Twee procent' is misschien wel de meest besproken term binnen de NAVO. Amerika dringt er al decennia op aan dat Europese bondgenoten meer gaan uitgeven aan defensie, maar met de mogelijke terugkeer van Donald Trump als president staat de discussie onder hoogspanning. Hij zegt dat de VS bondgenoten niet zal verdedigen als ze niet genoeg betalen. Splijt de twee procent het bondgenootschap in tweeën? NAVO-correspondent Kysia Hekster vertelt hoe de NAVO-norm is ontstaan en hoe de financiële politiek van de NAVO achter de schermen werkt. Mattijs van de Wiel ziet waar het geld naartoe gaat. Op de kazerne in Eibergen komen militairen van de NATO Responce Force terug van een grote oefening in Tsjechië en worden vrachtwagens en tenten schoongemaakt. Generaal Tak legt uit waarin geïnvesteerd wordt en wat dat voor de slagkracht van de NAVO betekent. Maar is het investeren in oorlogsmateriaal en het opzetten van een oorlogseconomie wel de juiste richting? Pacifist Reinoud Doeschot vindt van niet. Met Poetin kun je niet praten, erkent hij, maar de focus zou veel meer moeten liggen op het creëren van een weerbare samenleving. En met VS-correspondent Rudy Bouma lichten we de bondgenoot uit die het middelpunt vormt van de discussie over geld: de VS. Is een mogelijk vertrek van de Amerikanen uit de NAVO echt aan de orde? Reageren? Mail dedag@nos.nl  Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra Eindredactie: Lars Hulshof

Het beroemde artikel 5 van het NAVO-verdrag, 'een aanval op één is een aanval op allen', trad maar één keer in de geschiedenis van de NAVO in werking. Dat was na de aanslagen van elf september 2001. Er volgden twee decennia aan NAVO-missies in Afghanistan. Oud-militair Martijn Kitzen ging daar voor de NAVO naartoe. Hij vertelt hoe hij zelf begin twintig was ten tijde van 9/11 en, net zoals zowat iedereen in het Westen er diep van overtuigd was dat er iets moest gebeuren om onze veiligheid te waarborgen. Nu staat hij als docent aan de Nederlandse Defensie Academie voor studenten van diezelfde leeftijd - en die dus nog niet geboren waren tijden de aanslagen en moet hij uitleggen hoe groot dat moment was.   Hoewel het na 9/11 de eerste keer was dat artikel 5 werd uitgeroepen, was het niet de eerste keer dat de NAVO in actie was gekomen. In de jaren negentig werd er voor het eerst actief oorlog in voormalig Joegoslavië, waar een burgeroorlog tussen etnische groepen gaande was. Bombardementen in eerst Bosnië en later Kosovo hielpen een einde maken aan die oorlog op het Europese continent, onder meer door de inzet van Nederlandse gevechtsvliegtuigen. In één van die F16's zat Marcel Duivestein, die later werd onderscheiden voor zijn moed. Mattijs van de Wiel zocht hem voor deze serie op, op luchtmachtbasis Volkel.  En met Duitsland-correspondent Chiem Balduk bespreken we bondgenoot Duitsland, dat volgens Martijn Kitze lang met scheve ogen is aangekeken binnen het bondgenootschap omdat ze in militair opzicht nooit hun nek wilden uitsteken. Nu is dat helemaal anders.  Reageren? dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz  Redactie: IJsbrand Terpstra Eindredactie: Lars Hulshof Morgen aflevering 4: Twee procent

In aanloop naar het 75-jarig jubileum van de Navo en de mogelijke benoeming van Mark Rutte als secretaris-generaal hoor je deze week in podcast De Dag een vijfdelige serie over de Navo.  De Navo werd opgericht om bescherming te bieden tegen de gemeenschappelijke vijand: de Sovjet-Unie, tegenwoordig Rusland. Voor Rusland is de gemeenschappelijke vijand: de Navo. Onder president Poetin is dat vijandsbeeld de afgelopen jaren geradicaliseerd. Keerpunt in Poetins opstelling was een veiligheidsconferentie in München in 2007 en een Navo-top in Boekarest een jaar later in 2008. Jaap de Hoop Scheffer was destijds secretaris-generaal en vertelt hoe hij de toenemende Russische dreiging persoonlijk heeft ervaren. “Ik kreeg een grote hakbijl cadeau.”  Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp zet uiteen waar de bron van Poetins frustraties ligt en hoe de uitbreiding van de Navo in Rusland beleefd wordt.  Jeroen de Jager maakte een reportage in een Navo-bunker van waaruit de Russen tijdens de Koude Oorlog 24/7 in de gaten werden gehouden en met Kysia Hekster lichten we bondgenoten Estland, Letland en Litouwen (de Baltische Staten) uit.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Reportage: Jeroen de Jager Redactie: IJsbrand Terpstra Eindredactie: Lars Hulshof Morgen aflevering 3: de Navo in actie